18 Ekim 2026
Online Özel Ders Nasıl Verilir? Araçlar, Kurallar ve Sık Yapılan Hatalar
DersGuru Ekibi
Özel ders öğretmenleri için yazılım geliştiriyoruz

Online ders, yüz yüze dersin ekrana taşınmış hâli değil. Aynı konuyu aynı sırayla anlatsanız bile dikkat, yazı alanı ve takip başka çalışıyor. Bu farkları bilmeden başlayanlar genelde ilk ayda "online olmuyor" sonucuna varıyor — oysa olmayan şey yöntem.
Gerçekten Gereken Üç Şey
Pahalı bir kurulum gerekmiyor:
- Görüntülü görüşme — öğrencinin zaten kullandığı bir uygulama en iyisi; yeni bir şey indirtmek ilk dersi yarım saat geciktiriyor.
- Ortak yazı alanı — asıl kritik olan bu. Konuşarak matematik anlatılmıyor.
- Dosya kanalı — ödev, test, fotoğraf gidip gelecek.
Tek anlamlı yatırım kalem girdisi: çizim tableti ya da kalemli bir tablet. Fareyle yazmaya çalışmak hem yavaş hem okunaksız, ve öğrenci sizi izlemeyi bırakıyor. Bu olmadan online ders sözel derslerde yürür, sayısal derslerde yürümez.
Yüz Yüzeden Ayrılan Yer: Dikkat
Ekran karşısında dikkat daha çabuk dağılıyor ve siz bunu göremiyorsunuz. Aynı sınıfta olsanız öğrencinin gözünün kaydığını fark ederdiniz; ekranda fark etmiyorsunuz.
İşe yarayan birkaç şey:
- Daha sık soru sorun. Yüz yüze on dakikada bir sorduğunuzu burada beş dakikada bir sorun. Amaç ölçmek değil, dikkati geri çağırmak.
- Ekranı öğrenciye verin. Çözümü siz yazmak yerine "sen yaz, ben bakıyorum" demek, pasif izleyiciyi aktif hale getiriyor.
- Süreyi kısaltın. 90 dakikalık online ders çoğu öğrencide son yarım saatini kaybediyor. İki kısa ders, bir uzun dersten verimli.
Kamera Kuralı Baştan Konur
Ders boyunca kamera açık — bunu ilk görüşmede söyleyin.
Sonradan istemek pazarlığa dönüşüyor: "bugün üstüm düzgün değil", "kameram bozuldu". Kamera kapalıyken öğrencinin takip edip etmediğini anlamanın tek yolu sürekli soru sormak, o da dersi yavaşlatıyor.
Kural baştan konduğunda tartışma çıkmıyor; çünkü dersin şartı olarak kabul edilmiş oluyor. Aynı mantık diğer kurallar için de geçerli — yeni öğrenci ilk görüşmesi yazısında ilk konuşmada nelerin netleşmesi gerektiğini listeledim.
Ödev Takibi: Online'ın En Zayıf Noktası
Yüz yüze derste defteri açıp bakarsınız. Online derste bu yok ve çoğu öğretmen ilk on dakikayı "yaptın mı, göster" ile harcıyor.
Pratik çözüm: ödevin fotoğrafı ders öncesinde gelsin. Derse girdiğinizde ne yapıldığını zaten biliyorsunuz, zaman anlatıma kalıyor. Yapılmadıysa da bunu ders başında değil, önceden öğrenmiş oluyorsunuz — planı ona göre kurabiliyorsunuz.
Ödev takibini düzenli hale getirmenin yolları için: özel derste ödev takibi.
İptal Kuralı Online'da Daha Çok Gerekiyor
Yüz yüze derste veli iptal ederken yolu düşünüyor. Online derste iptal etmek bir mesaj kadar kolay ve bu yüzden daha sık oluyor.
İptal ve telafi kuralını yazılı koymadıysanız online derste bunu daha hızlı hissedersiniz. Kaç saat önce bildirim, telafi hangi şartla — ders iptali, erteleme ve telafi kuralları.
Ücret: Düşürmek Zorunda Değilsiniz
Yaygın varsayım "online daha ucuz olmalı". Zorunlu değil.
Yol süresi kalkıyor, bu doğru — ama hazırlık ve materyal yükü artıyor: ekrana uygun soru hazırlamak, dosya göndermek, ödevi dijital kontrol etmek. Çoğu öğretmen aynı ücreti uyguluyor. Farklılaştıranlar genelde tersini yapıyor: yolu uzak olan yüz yüze dersi biraz yukarı çekiyorlar.
Ücret çerçevesinin tamamı için: özel ders ücretleri nasıl belirlenir.
Sık Yapılan Dört Hata
1. İlk dersi teknik kuruluma harcamak. Öğrenciye hangi uygulamayı kullanacağınızı, nasıl bağlanacağını ve neye ihtiyaç olduğunu önceden yazın. İlk ders anlatımla başlamalı.
2. Her şeyi öğretmenin yazması. Öğrenci izleyici konumuna düşüyor ve yirminci dakikada kayboluyor.
3. Kayıt tutmayı online'da bırakmak. Yüz yüze derste "geçen hafta ne yaptık" sorusunun cevabı defterde. Online'da defter yoksa cevap da yok.
4. Velinin görünmez olması. Yüz yüze derste veli kapıda karşılaşıyordu; online derste sizi hiç görmüyor. Düzenli ve kısa bilgilendirme bu boşluğu kapatıyor — özel derste veli iletişimi.
Kime Uygun, Kime Değil
Dürüst olmak gerekirse online ders herkeste aynı iyi sonucu vermiyor.
İyi çalıştığı yer: lise ve üstü, kendi başına çalışma alışkanlığı olan öğrenci, sözel dersler, sınav tekrarı.
Zorlandığı yer: ilkokul ve ortaokulun ilk yılları, dikkat süresi kısa öğrenci, sıfırdan konu öğrenilen sayısal dersler.
İkinci gruptaki bir öğrenciyle online başlıyorsanız dersi kısaltın, sıklığı artırın ve veliyi sürece daha çok dahil edin. "Olmuyor" demeden önce bu üçünü deneyin.


