Çalıştığın Konuyu Neden Unutuyorsun? Tekrarın Doğru Zamanı

Şu tanıdık geliyorsa yalnız değilsiniz: konuyu çalışırken her şey anlaşılıyor, örnek sorular çözülüyor, "tamam bu konu bitti" deniyor. İki hafta sonra aynı sorunun başında boş boş bakılıyor.

Buradaki sorun genellikle anlamakta değil. Unutmak, çalışmanın kusuru değil beynin normal işleyişi. Sorun, tekrarın hiç planlanmamış olması.

Unutma Hemen Başlıyor

Yeni öğrenilen bir şeyin büyük kısmı ilk birkaç gün içinde kayboluyor. Birinci günün sonunda hatırladığınızla, bir hafta sonra hatırladığınız arasında ciddi fark var.

Ama bu eğrinin önemli bir özelliği var: her tekrar eğriyi yatıklaştırıyor. Yani ilk tekrardan sonra unutma daha yavaş oluyor, ikinci tekrardan sonra daha da yavaş. Dört beş tekrardan sonra konu aylarca duruyor.

Bu yüzden "bir kere iyi çalışayım, yeter" işe yaramıyor. Ne kadar iyi çalışırsanız çalışın, tek seferlik çalışma dik bir eğriyle kayboluyor.

Tekrarı Nereye Koymalı

Kesin bir takvim yok ama işe yarayan kaba bir düzen şu:

• Aynı gün, kısa bir hatırlama — beş on dakika.
• Ertesi gün bir kez daha.
• Bir hafta sonra.
• Bir ay sonra.

Aralar giderek açılıyor. Mantığı şu: konuyu tam unutmak üzereyken hatırlamak, henüz tazeyken tekrar etmekten daha çok işe yarıyor. Zorlanarak hatırlamak kalıcı kılıyor.

Bunun pratik sonucu rahatsız edici: tekrar kolay geliyorsa muhtemelen çok erken yapıyorsunuz.

Baştan Okumak Tekrar Değildir

En sık yapılan hata bu. Tekrar vakti gelince defter ya da kitap açılıyor, konu baştan okunuyor, her şey tanıdık geliyor ve "biliyorum" hissiyle kapatılıyor.

O his yanıltıcı. Tanıdık gelmek ile hatırlayabilmek aynı şey değil. Metni gördüğünüzde beyniniz "evet bunu görmüştüm" diyor; sınavda ise metin önünüzde olmayacak.

İşe yarayan tekrar şöyle: kitabı kapatın ve konuyu hatırlamaya çalışın. Başlıkları, formülleri, sırayı. Takıldığınız yerde açıp bakın, sonra tekrar kapatın. Bu daha zor ve daha az keyifli, kalıcılığı da belirgin biçimde daha yüksek.

Her Konuya Aynı Tekrar Gerekmez

Bütün konulara aynı düzeni uygulamak zaman kaybı. Tekrarı ihtiyaca göre dağıtmak gerekiyor:

• Ezber ağırlıklı konular (tarih sıralamaları, kelime, biyoloji terimleri) sık ve kısa tekrar istiyor.
• İşlem ağırlıklı konular (matematik, fizik) tekrar yerine aralıklı soru çözümüyle daha iyi duruyor.
• Zaten güçlü olduğunuz konular uzun aralıklarla bir kez yoklanabilir.

Hangi konunun hangi gruba girdiğini denemeleriniz söylüyor. Deneme analizinde "bilmiyordum" diye işaretlediğiniz konular, tekrar aralığı en sık olması gerekenler.

Tekrarın Önündeki Asıl Engel: Vakit Değil, Başlamak

Tekrar genellikle vakitsizlikten değil, başlama eşiği yüksek olduğu için yapılmıyor. Masaya oturmayı, defteri açmayı, konuyu bulmayı gerektiriyor. Günün sonunda bunların hiçbirine enerji kalmıyor.

Bu yüzden tekrarı masaya bağlı olmaktan çıkarmak işe yarıyor. Serviste, sırada beklerken, yürürken geçen on dakika — bu aralıklar tekrar için fazlasıyla yeterli, çünkü tekrarın uzun olması gerekmiyor.

Hap Bilgi tam bunun için: konular kısa kartlara bölünmüş hâlde, kaydırarak okunuyor ya da dinleniyor, ve çalıştığınız konu belirli aralıklarla tekrar karşınıza geliyor. Böylece "tekrar yapmalıyım" diye ayrı bir karar vermeniz gerekmiyor.

Özetle

Konuyu unutuyorsanız kötü çalışmıyorsunuz; yalnızca tek kez çalışıyorsunuz. Aynı toplam süreyi dörde bölüp dört ayrı güne dağıtmak, tek oturumda harcamaktan çok daha fazlasını bırakıyor.

Ve tekrar zorlanarak yapılan tekrardır. Kolay geliyorsa, henüz tekrar değil.